Chung tay bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển an toàn, lành mạnh trên môi trường mạng

Sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số, Internet và các nền tảng mạng xã hội đã mở ra nhiều cơ hội để trẻ em tiếp cận tri thức, học tập, giải trí, phát triển kỹ năng và giao lưu với cộng đồng. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích, trẻ em cũng có thể đối mặt với nhiều nguy cơ như tiếp cận thông tin độc hại, bị lừa đảo, quấy rối, bắt nạt trực tuyến, xâm phạm đời sống riêng tư, đánh cắp dữ liệu cá nhân hoặc các hành vi xâm hại khác. Những nguy cơ này không chỉ ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất, tinh thần của trẻ em mà còn tác động lâu dài đến quá trình hình thành nhân cách và năng lực của thế hệ tương lai.

Trước yêu cầu thực tiễn đặt ra, UBND tỉnh Bắc Ninh xác định thực hiện “mục tiêu kép” là tăng cường bảo vệ trẻ em và hỗ trợ, thúc đẩy trẻ em phát triển lành mạnh, tích cực, nâng cao năng lực số trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia, hướng tới góp phần hình thành thế hệ “công dân số” của Việt Nam trong tình hình mới. Đồng thời, chuyển dịch cơ bản hoạt động bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng trở thành mô hình phòng ngừa, ngăn chặn chủ động các mối nguy hại đối với trẻ em trên môi trường mạng.

Theo Kế hoạch, công tác bảo vệ và hỗ trợ trẻ em phát triển trên môi trường mạng phải được thực hiện đồng bộ với sự tham gia của cả hệ thống chính trị, các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, nhà trường, gia đình và toàn xã hội. Trong đó, chú trọng nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp, các ngành; bảo đảm quyền trẻ em, bí mật đời sống riêng tư và dữ liệu cá nhân của trẻ em; kịp thời phát hiện, ngăn chặn, xử lý các hành vi xâm hại trẻ em trên môi trường mạng; đồng thời tạo điều kiện để trẻ em được tiếp cận, khai thác hiệu quả các tiện ích của môi trường số phục vụ học tập, sáng tạo và phát triển toàn diện.

Hình thành kiến trúc tổng thể bảo vệ trẻ em, thúc đẩy trẻ em phát triển lành mạnh, tích cực trên môi trường mạng, thông qua việc xây dựng, củng cố các trụ cột, gồm: Hệ thống pháp lý về an ninh mạng, bảo vệ trẻ em được củng cố; Chiến lược truyền thông, giáo dục nâng cao nhận thức thống nhất, xuyên suốt giai đoạn và triển khai ở quy mô quốc gia; Các giải pháp an ninh mạng hỗ trợ quản lý hoạt động của trẻ em và bảo vệ trẻ em khi tham gia môi trường mạng, giải pháp giáo dục kỹ năng số, tư vấn, hỗ trợ thông minh được phổ cập và dễ tiếp cận với trẻ em; Các lực lượng liên ngành được nâng cao năng lực thường xuyên, hiện đại và hiệp đồng hiệu quả; Khả năng “miễn dịch chủ động” của trẻ em dựa trên kết quả giáo dục về kiến thức, kỹ năng an toàn trên môi trường mạng.

Để đạt được mục tiêu trên, Bắc Ninh đã đặt ra 11 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chính gồm: Tiếp tục củng cố, hoàn thiện hành lang pháp lý; Đảm bảo quyền tham gia và phát huy tối đa tiếng nói, trí tuệ của trẻ em; thu hẹp khoảng cách số và mức độ tiếp cận thông tin số của trẻ em giữa các vùng, miền; Thúc đẩy phát triển, phổ cập các giải pháp an ninh mạng hỗ trợ bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng và giải pháp giáo dục kỹ năng số cho trẻ em; Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, gia tăng trách nhiệm của doanh nghiệp trong thực hiện các giải pháp bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng; Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, hiện đại hóa các hệ thống thông tin phục vụ công tác bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng; Triển khai các hoạt động truyền thông thống nhất, đồng bộ; các hoạt động nâng cao nhận thức xã hội và thúc đẩy trách nhiệm, vai trò đồng hành của gia đình; Thúc đẩy sản xuất, lan tỏa các sản phẩm văn hóa, văn học, nghệ thuật đại chúng, nội dung giải trí số lành mạnh, bồi dưỡng tâm hồn, thúc đẩy tư duy, sáng tạo cho trẻ em; Nâng cao năng lực cho lực lượng chuyên trách; phòng ngừa, ngăn chặn các mối nguy hại, rủi ro và đấu tranh, xử nghiêm minh các hành vi xâm hại trẻ em trên môi trường mạng; Củng cố công tác phối hợp liên ngành, đảm bảo thông suốt, thường trực và hiệp đồng hiệu quả; Vận động nguồn lực, sự tham gia của xã hội và tăng cường hợp tác quốc tế; Đảm bảo cơ chế kiểm tra, giám sát, đánh giá, sơ kết, tổng kết về kết quả triển khai; có cơ chế biểu dương, khen thưởng, vinh danh các tập thể, cá nhân có thành tích xuất sắc.

Đặc biệt, công tác truyền thông được xác định là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao nhận thức xã hội về bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng. Các hoạt động tuyên truyền sẽ được triển khai đồng bộ, thường xuyên nhằm giúp trẻ em, cha mẹ, người chăm sóc trẻ em và cộng đồng nhận diện các nguy cơ trên không gian mạng, trang bị kỹ năng phòng ngừa, ứng phó và xử lý các tình huống phát sinh trong quá trình tham gia môi trường số.

Thông qua hoạt động tuyên truyền, Sở Nông nghiệp và Môi trường mong muốn nâng cao nhận thức của cán bộ, công chức, viên chức, người lao động về tầm quan trọng của công tác bảo vệ trẻ em trên môi trường mạng; phát huy vai trò nêu gương trong việc sử dụng mạng xã hội văn minh, có trách nhiệm; tích cực lan tỏa những thông tin tích cực, các giá trị nhân văn và các nội dung giáo dục phù hợp với trẻ em; chung tay xây dựng môi trường số an toàn, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của trẻ em, tạo điều kiện để trẻ em phát triển toàn diện trong thời đại số./.

Thùy Dương