Biến những loại cây quen thuộc như: bồ kết, nghệ, gừng, sả,… thành sản phẩm chăm sóc đời sống và sức khỏe chất lượng cao cho con người, mang lại giá trị kinh tế và góp phần nâng tầm dược liệu quê hương. Anh Trần Đình Hùng (1992, thôn Thiên Đức, xã Nhân Thắng, tỉnh Bắc Ninh) sinh ra và lớn lên trên vùng quê thuần nông, thấu hiểu nỗi vất vả của các bà, các mẹ ngày đêm “bán mặt cho đất, bán lưng cho trời”, hiếm khi có thời gian chăm sóc bản thân. Thương những người nông dân một nắng hai sương làm ra sản phẩm nhưng ít khi được hưởng trọn giá trị lao động của mình, anh Hùng đã quyết định khởi nghiệp ngay trên chính mảnh đất quê hương. Mang trong mình lòng đam mê, nhiệt huyết với các cây dược liệu, anh mong muốn xây dựng một thương hiệu sạch, an toàn cho sức khỏe người tiêu dùng và mang lại lợi ích xứng đáng cho chính những người nông dân làm ra nguyên liệu, với mức giá phù hợp cho mọi gia đình.
Khu trồng cây dược liệu của HTX dược liệu VIETKET, thôn Thiên Đức, xã Nhân Thắng, tỉnh Bắc Ninh
Từ nhỏ, anh Hùng đã quen với mùi thơm từ những quả bồ kết treo trên gác bếp, hương thơm từ chúng gợi nhắc anh về tuổi thơ lam lũ bên ruộng đồng. Anh vẫn nhớ hình ảnh bà và mẹ bên thau nước bồ kết, nhẹ nhàng gội và chải tóc dưới ánh nắng chiều tà, hay những gáo nước ấm thơm mùi cây cỏ được dội lên mái đầu đám trẻ nhỏ. Chỉ trong một thời gian ngắn khi bước vào thời kỳ hội nhập, quả bồ kết đã dần đánh mất chỗ đứng sau hàng thế kỷ gắn bó với người Việt. Để gợi lại hương vị quen thuộc trong ký ức ấy, anh Hùng đã tìm về những cây bồ kết ở quê nhà, thành lập Hợp tác xã và xây dựng nên thương hiệu VIETKET. Anh tin rằng, hương bồ kết dù có tạm thời bị lãng quên nhưng không thể xóa nhòa khỏi tiềm thức của người Việt. Nhờ áp dụng khoa học trong sản xuất và kỹ thuật chiết xuất nên đã giữ trọn hương thơm truyền thống, các sản phẩm bồ kết tách hạt và bồ kết túi lọc của Vietket nhanh chóng được đón nhận như một giải pháp tự nhiên, tiện lợi cho người nội trợ và dân văn phòng trong cuộc sống bận rộn ngày nay.
Trao đổi về quá trình khởi nghiệp, anh Hùng vui vẻ cho biết: Trong khi nghiên cứu, tìm hướng đi cho sản phẩm của gia đình, tôi biết đến nông nghiệp hữu cơ và nhận thấy nhu cầu rất lớn về các sản phẩm tự nhiên, an toàn và sạch. Tôi tin rằng, nếu kết hợp nguyên liệu truyền thống với cách sử dụng tiện lợi hơn, sản phẩm sẽ được thị trường đón nhận. Bồ kết là cái tên lóe lên trong đầu và ngay lập tức, tôi tập trung thời gian để tìm hiểu về loại quả này. Qua tìm hiểu kinh nghiệm dân gian và một số nghiên cứu khoa học về chiết xuất các sản phẩm tự nhiên, tôi bắt đầu sản xuất các sản phẩm từ bồ kết với số vốn ban đầu ít ỏi chưa đầy 10 triệu đồng.
Nhân viên bán hàng của HTX Dược liệu VIETKET đang giới thiệu các sản phẩm tại trụ sở của HTX
Những năm đầu tiên khởi nghiệp với anh Trần Đình Hùng là quãng thời gian đầy thử thách, nhiều lần thử nghiệm và thất bại. Khó khăn đầu tiên chính là nguồn nguyên liệu. Bồ kết ở các làng quê ngày càng ít, nhiều cây đã bị chặt bỏ, nên dù vào mùa thu mua đã khó, lúc anh bắt đầu thu mua nguyên liệu vào sản xuất lại đúng thời điểm qua vụ chính, càng khó khăn hơn. Nghe ở đâu còn cây bồ kết, anh đều tìm đến, gom từng chút một. Công đoạn tìm các nguyên liệu kèm theo như hương nhu, hương thảo… để đa dạng sản phẩm cũng không hề dễ dàng. Mỗi lần thất bại với những mẻ nguyên liệu hỏng, chưa đạt chuẩn độ thơm hay độ mượt đều trở thành một bài học. Những ngày kiên trì quan sát, điều chỉnh khâu bảo quản, vận hành máy móc, phối trộn nguyên liệu giúp anh tích lũy kinh nghiệm. Kiên trì và quyết tâm không bỏ cuộc là những gì anh Trần Đình Hùng tự nhủ trong lòng để vượt qua khó khăn.
Muốn sản xuất thành công, mình phải chủ động được nguồn nguyên liệu, vì thế anh Hùng bắt đầu ươm cây tại khu vườn nhỏ diện tích 400m2 ngay trước nhà. Thời gian đầu, khi đưa giống hương thảo, xạ hương về trồng anh Hùng gặp khó khăn bởi đây là cây ưa khí hậu mát mẻ nên bị chết rất nhiều. Dần dần, anh điều chỉnh cách chăm sóc, thử nghiệm từng phương pháp che nắng, giữ ẩm, cải tạo đất cho phù hợp với điều kiện địa phương. Nhờ kiên trì thử nghiệm suốt nhiều tháng, anh mới tìm ra quy trình trồng phù hợp, giúp cây sinh trưởng tốt và ổn định. Sau đó, anh mạnh dạn thuê đất của người dân trong làng và mở rộng diện tích lên 7.500m2 trồng các cây thảo dược như hương nhu trắng, hương nhu tía; cây hương thảo, cỏ mần trầu, tía tô, kinh giới, sả…
Khi sản xuất ổn định, Vietket dần mở rộng và đa dạng hóa sản phẩm, hướng tới sự thân thiện với môi trường và an toàn cho người dùng. Các sản phẩm của VIETKET hiện nay rất đa dạng về chủng loại và mẫu mã ngày được cải tiến: Cao bồ kết, dầu gội đầu bồ kết thảo dược, nước súc miệng thảo dược, xà bông tắm thảo dược (nhiều loại xà bông khác nhau như: tía tô, xả, chanh, gừng, quế,…), xịt dưỡng da mặt tía tô, nụ xông thơm ấm nhà, vệ sinh lá trầu không, tinh dầu thơm,… Nhiều sản phẩm trong đó đã được công nhận là sản phẩm OCOP của tỉnh Bắc Ninh. Năm 2024 trong số các sản phẩm được tham dự đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP, HTX dược liệu VIETKET vinh dự có 03 sản phẩm được lựa chọn, tham gia đánh giá và đều đạt chuẩn 4 sao - một dấu mốc quan trọng cho hành trình nỗ lực bền bỉ của anh Hùng và tập thể HTX.
Trao đổi về định hướng tương lai anh Hùng cho biết: Trong thời gian tới, Tôi sẽ cố gắng tiếp tục học hỏi, tìm tòi và nghiên cứu ra các sản phẩm mới, cải tiến chất lượng và mẫu mã để người tiêu dùng tin yêu. Mong rằng một ngày không xa, các sản phẩm của Vietket sẽ trở thành những mặt hàng quen thuộc và không thể thiếu trong mỗi gia đình Việt.
Đỗ Thị Vui
Trung tâm Khuyến nông và PTNN công nghệ cao Bắc Ninh
