Do ảnh hưởng của hoàn lưu bão số 11 đã gây ra mưa đặc biệt lớn tại khu vực Bắc Bộ trong đó có tỉnh Bắc Ninh. Từ 19h00 ngày 05/10 đến 19h ngày 08/10/2025, lượng mưa trung bình toàn tỉnh: 226,5mm, cao nhất: 512,6mm tại trạm Bố Hạ - xã Bố Hạ, thấp nhất: 66,0mm tại trạm TV Chũ - phường Chũ. Một số trạm có lượng mưa đặc biệt lớn như: Đông Giang - phường Bắc Giang: 451mm, Phồn Xương - xã Yên Thế: 335,6mm, Kép: 332,4mm, Vôi: 387,6mm (các tỉnh lân cận Thái Nguyên: Gia Bảy: 601 mm, Chã: 379 mm; Lạng Sơn: Hữu Lũng: 231,1mm, Đình Lập: 176,6mm).
Trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh xuất hiện lũ đặc biệt lớn trong 54 năm: Trên sông Thương tại trạm Cầu Sơn đỉnh lũ 18,37m, trên lũ lịch sử: 0,95m (so năm 2008), trạm Phủ Lạng Thương đỉnh lũ 7,60m, trên lũ lịch sử 0,07m (so năm 1986). Trên sông Cầu tại trạm Phúc Lộc Phương đỉnh lũ 9,98m trên lũ lịch sử 0,58m (so năm 1986).
Mực nước trên các hệ thống dâng cao, đặc biệt là hệ thống sông Cầu, sông Thương (trên báo động 3) đã ảnh hưởng đến việc vận hành tiêu úng của công trình thủy lợi và gây ngập, úng cho sản xuất nông nghiệp, dân sinh trên phạm vi rộng. Một số công trình thủy lợi bị hư hỏng, bờ kênh của các hệ thống thủy lợi lớn bị tràn, thẩm lậu và xảy ra sự cố sạt lở, vỡ bờ kênh.
Thực hiện Công văn số 2149/TL-VHTT ngày 16/10/2025 của Cục Quản lý và Xây dựng công trình thủy lợi về việc tăng cường bảo đảm an toàn và phục hồi hoạt động của công trình thủy lợi sau mưa, lũ do ảnh hưởng của Cơn bão số 10, số 11. Để đảm bảo an toàn hệ thống công trình thủy lợi, phục hồi hoạt động công trình sau mưa, lũ, đáp ứng yêu cầu chủ động phục vụ sản xuất nông nghiệp, công nghiệp và dân sinh trên địa bàn tỉnh, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã có văn bản số 3817/SNNMT-CCTL ngày 23/10/2025 gửi UBND các xã, phường, các Công ty TNHH một thành viên KTCTTL Bắc Sông Thương, Nam Sông Thương, Bắc Đuống và Nam Đuống đề nghị tập trung triển khai thực hiện một số nội dung.
- Trong thời gian nước sông đang xuống và không có mưa trong nội đồng, các Công ty TNHH một thành viên Khai thác công trình thuỷ lợi tỉnh tập trung triển khai vận hành tối đa trong điều kiện cho phép các công trình đầu mối để tiêu úng hạ thấp mực nước trong hệ thống thủy lợi và đảm bảo không gây ngập úng.
- Khẩn trương rà soát tình trạng an toàn, thống kê thiệt hại công trình thủy lợi sau mưa, lũ do ảnh hưởng của Cơn bão số 10, số 11; chủ động tổ chức thực hiện hoặc báo cáo, đề xuất cấp có thẩm quyền chỉ đạo, bố trí nguồn lực xử lý khẩn cấp sự cố và có nguy cơ cao xảy ra sự cố, bảo đảm không ảnh hưởng đến việc vận hành công trình trong các đợt mưa lũ tiếp theo trong năm 2025 và việc phục vụ sản xuất năm 2026.
Sạt mái hạ lưu Cống 10 cửa Đá Gân, Công ty TNHH một thành viên KTCTTL Nam Sông Thương
- Đánh giá, rút kinh nghiệm việc chỉ đạo, điều hành vận hành công trình thủy lợi trong thời gian mưa, lũ lớn vừa qua, nhất là đối với các hệ thống thủy lợi liên tỉnh, hệ thống thủy lợi lớn để bảo đảm việc vận hành công trình thủy lợi đạt hiệu quả cao hơn.
- Rà soát các quy định trong quy trình vận hành công trình thủy lợi, trường hợp có các quy định chưa phù hợp với thực tiễn cần báo cáo cấp có thẩm quyền tổ chức điều chỉnh quy trình vận hành; quy định về thẩm quyền điều hành vận hành cửa van để cắt, giảm lũ, giữ mực nước thấp để đón lũ của hồ chứa nước thủy lợi có cửa van điều tiết lũ.
- Khẩn trương rà soát lại quy hoạch hệ thống công trình thủy lợi, đê điều. Đặc biệt đối với các cống thoát nước qua đường cần căn cứ vào hệ số tiêu cho các khu đô thị, công nghiệp, khu dân cư tập trung để tính toán, lựa chọn tiết diện mặt cắt thoát lũ đảm bảo tiêu thoát nước, đồng thời chủ động bố trí dành quỹ đất để xây dựng ao hồ tích nước để tích nước nhằm phòng, chống ngập úng trên địa bàn quản lý.
Trạm bơm Cống Bún, phường Tiền Phong, tỉnh Bắc Ninh
Hiện nay Chi cục Thuỷ lợi đang tham mưu, đề xuất Sở Nông nghiệp và Môi trường, UBND tỉnh yêu cầu các địa phương, đơn vị triển khai, rà soát, khắc phục toàn bộ hệ thống công trình thuỷ lợi từ đó đề xuất phương án xử lý, sửa chữa đảm bảo tiêu thoát và phục vụ sản xuất nông nghiệp. Đồng thời, Sở Nông nghiệp và Môi trường đang phối hợp với các ngành liên quan nghiên cứu triển khai giải pháp tổng thể, thống nhất để tu bổ, nâng cấp và đầu tư mới các công trình thủy lợi, đê điều cho toàn tỉnh đến năm 2030 góp phần đảm bảo an toàn công trình và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội chung của tỉnh.
Nguyễn Mến - Chi cục Thuỷ lợi
