Trước những tác động ngày càng rõ nét của biến đổi khí hậu như hạn hán, ngập úng, bão, lũ... sản xuất nông nghiệp của tỉnh Bắc Ninh nói riêng và cả nước nói chung đang phải đối mặt với nhiều thách thức. Các hiện tượng thời tiết cực đoan không chỉ làm giảm năng suất, chất lượng nông sản mà còn làm gia tăng sâu bệnh, dịch bệnh trên cây trồng, vật nuôi, ảnh hưởng đến an ninh lương thực và sinh kế của người nông dân.
Nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất, tăng thu nhập cho người dân và thích ứng linh hoạt với biến đổi khí hậu, tỉnh Bắc Ninh đã chú trọng triển khai chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi trên đất trồng lúa. Việc chuyển đổi này không chỉ giúp đa dạng hóa sản xuất, giảm rủi ro từ độc canh cây lúa mà còn mở ra hướng phát triển nông nghiệp bền vững, thích ứng với điều kiện tự nhiên của từng vùng.
Vùng trồng khoai sọ tập trung tại xã Bảo Đài được chuyên đổi từ đất trồng lúa
Căn cứ vào điều kiện thực tế và nhu cầu của các địa phương, UBND tỉnh Bắc Ninh đã ban hành Quyết định số 1448/QĐ-UBND ngày 13/11/2025 Ban hành Kế hoạch chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi trên đất trồng lúa năm 2026 trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. Theo kế hoạch, toàn tỉnh cho phép chuyển đổi 938,3 ha đất trồng lúa, trong đó có 163,28 ha đất chuyên trồng lúa và 775,02 ha đất trồng lúa một vụ. Diện tích chuyển đổi cụ thể gồm: 219,18 ha trồng cây hàng năm; 651,96 ha trồng cây lâu năm và 67,16 ha trồng lúa kết hợp nuôi trồng thủy sản.
Thực tế những năm qua cho thấy, nhiều mô hình chuyển đổi đất trồng lúa tại Bắc Ninh đã mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt. Đã hình thành các vùng trồng tập trung như: khoai sọ, hoa, cây cảnh, cây ăn quả, trồng đào phục vụ Tết, góp phần tăng giá trị nông sản và cải thiện đáng kể thu nhập cho người dân. Một số hộ còn kết hợp trồng lúa với nuôi cá, vịt..., tận dụng tối đa diện tích đất và nguồn nước, tạo mô hình sản xuất tổng hợp hiệu quả.
Chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi trên đất trồng lúa không chỉ là yêu cầu tất yếu trong bối cảnh biến đổi khí hậu mà còn là hướng đi đúng nhằm phát triển nông nghiệp sinh thái, nông nghiệp hàng hóa gắn với kinh tế nông thôn bền vững. Trong thời gian tới, tỉnh Bắc Ninh sẽ tiếp tục chỉ đạo các ngành, địa phương rà soát, định hướng phù hợp từng vùng sinh thái, đảm bảo việc chuyển đổi đúng quy hoạch, bền vững và mang lại hiệu quả cao nhất cho người nông dân.
Lương Thị Tiệp - Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật
