Hiện nay, biến đổi khí hậu ảnh hưởng rất lớn đến an toàn công trình và vùng hạ du hồ chứa, mưa lũ lớn bất thường, sự cố công trình không chỉ xảy ra trong mùa lũ mà có thể xảy ra ở cả những tháng mùa kiệt. Để chủ động ứng phó hiệu quả với thiên tai trong thời gian tới Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa có văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương.
Hồ Khuôn Thần có vai trò điều tiết nước, phát triển du lịch tại tỉnh Bắc Ninh
Cụ thể, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo rà soát, đánh giá toàn diện việc vận hành các hồ chứa thủy lợi theo quy trình vận hành và công tác tổ chức thực hiện trong thời gian qua, đảm bảo an toàn công trình, vùng hạ du và phục vụ cấp nước đa mục tiêu. Cập nhật các quy định pháp luật mới, tình hình mưa, lũ làm cơ sở điều chỉnh, bổ sung quy trình vận hành phù hợp với điều kiện biến đổi khí hậu, mưa lũ cực đoan, cơ sở hạ tầng và yêu cầu an toàn hạ du hoàn thành việc rà soát, điều chỉnh quy trình vận hành xong trước mùa mưa, lũ năm 2026 (tháng 5 năm 2026). Trong đó đối với hồ chứa có cửa van lưu ý một số nội dung:
- Ưu tiên dành dung tích hữu ích của hồ để cắt lũ cho hạ du, trong đó quy định mực nước trước lũ linh hoạt để tăng tối đa dung tích phòng lũ;
- Sử dụng một phần dung tích phòng lũ trên mực nước dâng bình thường của hồ để nâng cao khả năng cắt, giảm lũ cho hạ du;
- Quy định cụ thể thời gian tối thiểu thông báo trước khi vận hành xả lũ; phương thức truyền tin, cảnh báo đến các các cơ quan, đơn vị, người dân trong khu vực bị ảnh hưởng (thời gian xả lũ, lưu lượng xả lũ, phạm vi và mức độ ngập…), giải pháp truyền tin, cảnh báo khi không có sóng điện thoại, mất điện; cập nhật dữ liệu, chia sẻ dữ liệu quan trắc, vận hành công trình; quy chế phối hợp với chính quyền cấp xã và đơn vị liên quan ở hạ du để theo dõi, giám sát, cung cấp thông tin liên quan phục vụ quản lý, vận hành.
- Quy định về quan trắc công trình, quan trắc khí tượng thủy văn chuyên dùng, tính toán dòng chảy đến hồ, quan trắc hạ lưu hồ chứa và quy trình kỹ thuật vận hành cửa van.
- Phân công nhiệm vụ, trách nhiệm rõ ràng đến từng đơn vị, cá nhân để đảm bảo an toàn cho công trình và hạ du.
Công tác bảo đảm an toàn đập, hồ chứa nước ứng phó với tình huống khẩn cấp và quản lý khai thác phục vụ sản xuất, dân sinh: Triển khai cập nhật số liệu vết lũ để cập nhật hoặc xây dựng mới phương án ứng phó thiên tai cho công trình, bản đồ ngập lụt hạ du, hành lang thoát lũ và phương án ứng phó với tình huống khẩn cấp các hồ chứa sát với thực tế, bảo đảm theo phương châm “bốn tại chỗ” và phù hợp với tình hình cụ thể vận hành chính quyền địa phương 2 cấp. Rà soát, kiểm tra công tác quản lý, giám sát và đánh giá an toàn công trình và hạ du đối với các hồ chứa nước do tổ chức, cá nhân đầu tư xây dựng và các ao chứa lớn trên cao có nguy cơ gây mất an toàn cho hạ du, có giải pháp xử lý để đảm bảo an toàn.
Đồng thời giao Sở Nông nghiệp và Môi trường tổ chức kiểm tra, đánh giá hiện trạng các hồ chứa nước sau mùa lũ năm 2025, xây dựng kế hoạch, phương án sửa chữa nhằm đảm bảo an toàn công trình trong mùa lũ năm 2026 và các năm tiếp theo (lưu ý đối với các hồ chứa có cửa van điều tiết cần kiểm tra hệ thống điện, nguồn điện dự phòng, thiết bị nâng hạ cửa van để bảo đảm vận hành chính xác, an toàn); các hồ chứa nhỏ có nguy cơ mất an toàn, có giải pháp xử lý trình Ủy ban nhân dân tỉnh bố trí kinh phí thực hiện nhằm bảo đảm an toàn công trình và vùng hạ du./.
Minh Tuấn
