Quỹ phòng, chống thiên tai là một công cụ tài chính đặc thù, có vai trò quan trọng trong việc huy động nguồn lực xã hội phục vụ công tác phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai. Việc tổ chức thu, quản lý và sử dụng Quỹ được Chính phủ quy định cụ thể tại Nghị định số 78/2021/NĐ-CP ngày 01/8/2021, sau đó tiếp tục được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 63/2025/NĐ-CP ngày 05/3/2025 nhằm tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện.
Bên cạnh đó, việc Hội đồng nhân dân tỉnh ban hành Nghị quyết số 04/NQ-HĐND ngày 01/7/2025 về thành lập các cơ quan chuyên môn thuộc UBND tỉnh Bắc Ninh đã tạo hành lang pháp lý quan trọng cho việc kiện toàn tổ chức bộ máy quản lý nhà nước nói chung và quản lý Quỹ phòng, chống thiên tai nói riêng trong bối cảnh tổ chức lại đơn vị hành chính cấp tỉnh.
Sau khi sáp nhập hai tỉnh Bắc Ninh và Bắc Giang, phạm vi quản lý hành chính được mở rộng, quy mô dân số, số lượng doanh nghiệp và người lao động tăng lên. Điều này vừa tạo điều kiện thuận lợi để mở rộng nguồn thu Quỹ, vừa đặt ra những thách thức không nhỏ trong công tác tổ chức thu, quản lý và điều hành Quỹ phòng, chống thiên tai.
Nhằm bảo đảm sự thống nhất trong chỉ đạo và tổ chức thực hiện, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 533/QĐ-UBND ngày 05/8/2025 về việc kiện toàn tổ chức bộ máy quản lý và điều hành Quỹ phòng, chống thiên tai tỉnh Bắc Ninh. Việc kiện toàn này không chỉ mang ý nghĩa về mặt tổ chức mà còn góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với Quỹ, tạo sự thông suốt trong phối hợp giữa các sở, ngành và địa phương.
Theo báo cáo của cơ quan quản lý Quỹ, công tác thu Quỹ phòng, chống thiên tai năm 2025 đến nay đã đạt được những kết quả tích cực. Việc tổ chức thu trên địa bàn tỉnh cơ bản được triển khai đúng quy định, từng bước nâng cao nhận thức và trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trong việc đóng góp Quỹ. Cụ thể, tổng số thu Quỹ phòng, chống thiên tai năm 2025 trên địa bàn tỉnh đạt 113,871 tỷ đồng, trong đó: tỉnh Bắc Ninh (cũ) đạt 74,156 tỷ đồng; tỉnh Bắc Giang (cũ) đạt 39,715 tỷ đồng. Nguồn kinh phí thu được đã góp phần quan trọng vào việc chủ động phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai, qua đó bảo đảm an sinh xã hội và ổn định đời sống nhân dân. Đặc biệt trong năm 2025, Cơ quan quản lý quỹ đã kịp thời tham mưu và đề xuất phân bổ tổng số tiền là 150,92 tỷ đồng cho các xã, phường để hỗ trợ người dân và khắc phục, sửa chữa các công trình phòng chống thiên tai.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, thực tiễn cũng cho thấy vẫn còn một số tồn tại, hạn chế như: tiến độ thu ở một số địa phương còn chậm; việc rà soát đối tượng thu chưa thật sự đầy đủ; công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách về Quỹ ở một số nơi chưa sâu rộng. Đây là những vấn đề cần được phân tích kỹ lưỡng để rút kinh nghiệm trong quá trình xây dựng kế hoạch thu Quỹ năm 2026.
Việc xây dựng kế hoạch thu Quỹ phòng, chống thiên tai năm 2026 có ý nghĩa quan trọng trên nhiều phương diện. Trước hết, đây là cơ sở để UBND tỉnh chủ động cân đối, bố trí nguồn lực tài chính phục vụ công tác phòng, chống thiên tai trong năm và các năm tiếp theo. Thứ hai, kế hoạch thu Quỹ được xây dựng bài bản, sát thực tế sẽ góp phần nâng cao tính minh bạch, công khai và trách nhiệm giải trình trong quản lý Quỹ. Ngoài ra, việc lập kế hoạch sớm còn giúp các sở, ban, ngành và địa phương chủ động trong công tác chỉ đạo, tổ chức thực hiện, hạn chế tình trạng bị động, lúng túng khi triển khai thu Quỹ.
Nhận thức rõ tầm quan trọng của nhiệm vụ này, ngày 06/01/2026 Cơ quan quản lý Quỹ phòng, chống thiên tai tỉnh đã ban hành văn bản số 01/QPCTT đôn đốc, yêu cầu các sở, ban, ngành và UBND các xã, phường khẩn trương triển khai rà soát xây dựng kế hoạch thu Quỹ năm 2026. Nội dung kế hoạch bám sát quy định của pháp luật, đồng thời căn cứ vào tình hình thực tế của từng địa phương, đơn vị, bảo đảm tính khả thi và hiệu quả.
Theo yêu cầu, kế hoạch thu Quỹ năm 2026 của các đơn vị, địa phương phải gửi về Cơ quan quản lý Quỹ trước 30/3/2026 để tổng hợp, báo cáo và trình UBND tỉnh xem xét, phê duyệt. Đây là mốc thời gian quan trọng, đòi hỏi sự vào cuộc nghiêm túc, trách nhiệm của các Sở, ban, ngành và các địa phương.
Để công tác thu Quỹ phòng, chống thiên tai năm 2026 đạt kết quả cao, cần tiếp tục tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật về Quỹ; nâng cao vai trò, trách nhiệm của người đứng đầu các cơ quan, đơn vị, địa phương trong tổ chức thực hiện. Đồng thời, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, theo dõi và tổng hợp số liệu thu Quỹ, bảo đảm chính xác, kịp thời.
Bên cạnh đó, việc thường xuyên kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả thực hiện kế hoạch thu Quỹ cũng là giải pháp quan trọng nhằm kịp thời phát hiện, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh.
Có thể khẳng định, công tác đôn đốc, triển khai xây dựng kế hoạch thu Quỹ phòng, chống thiên tai năm 2026 là nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm nguồn lực phục vụ công tác phòng, chống thiên tai trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh. Với sự chỉ đạo quyết liệt của UBND tỉnh, sự phối hợp chặt chẽ của các sở, ban, ngành và địa phương, tin tưởng rằng kế hoạch thu Quỹ năm 2026 sẽ được xây dựng đầy đủ, sát thực tế, góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống thiên tai trong tình hình mới.
Một số hình ảnh khắc phục sự cố đê điều năm 2025
Nguyễn Mến - CCTL
