Tỉnh Bắc Ninh có nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển cây dược liệu với quỹ đất nông nghiệp và lâm nghiệp lớn, khí hậu nhiệt đới gió mùa, thổ nhưỡng phù hợp. Trên địa bàn tỉnh hiện có nhiều loài dược liệu quý như ba kích, cát sâm, đinh lăng, sa nhân tím, trà hoa vàng… sinh trưởng tốt trong tự nhiên cũng như được người dân đưa vào trồng, bước đầu hình thành một số mô hình liên kết sản xuất với hợp tác xã và doanh nghiệp.
Vùng trồng sâm nam núi Dành của HTX Sâm núi Dành
Toàn tỉnh hiện có khoảng 20.400 ha rừng tự nhiên, trong đó hơn 13.700 ha có cây dược liệu phân bố và phát triển. Sản lượng khai thác từ tự nhiên ước đạt trên 1.000 tấn mỗi năm. Bên cạnh đó, diện tích trồng cây dược liệu đạt gần 800 ha, với sản lượng khoảng 8.937 tấn, tập trung vào các cây chủ lực như nghệ, sả, đinh lăng, kim tiền thảo, cà gai leo, sâm nam núi Dành…
Nhiều vùng sản xuất dược liệu tập trung đã hình thành như vùng sâm nam núi Dành tại các xã Phúc Hòa, Bảo Đài, Nhã Nam; vùng ba kích tại khu vực Tây Yên Tử; vùng trầm hương tại Sơn Động, Yên Định; góp phần nâng cao giá trị kinh tế trên một đơn vị diện tích và tạo thêm sinh kế cho người dân.
Tuy nhiên, công tác phát triển dược liệu vẫn còn một số hạn chế như sản xuất còn nhỏ lẻ, tự phát; thiếu quy trình kỹ thuật chuẩn; số lượng cơ sở chế biến, thu mua còn ít; liên kết theo chuỗi giá trị chưa chặt chẽ. Hoạt động khai thác dược liệu tự nhiên vẫn tiềm ẩn nguy cơ suy giảm nguồn tài nguyên do chưa được kiểm soát chặt chẽ và chưa áp dụng rộng rãi các biện pháp khai thác bền vững.
Nhằm phát huy tiềm năng, thời gian tới Sở Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với các ngành tập trung vào các giải pháp như hỗ trợ giống, vật tư; xây dựng thương hiệu; phát triển sản phẩm OCOP; đầu tư hạ tầng phục vụ sản xuất; xây dựng mô hình kinh tế tuần hoàn gắn với dược liệu.
Đồng thời, tỉnh cũng định hướng tiếp tục bảo tồn và phát triển các loài dược liệu quý, có giá trị kinh tế cao; khuyến khích doanh nghiệp đầu tư liên kết sản xuất - tiêu thụ; đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, chế biến sâu nhằm nâng cao giá trị gia tăng và phát triển bền vững ngành dược liệu trong thời gian tới./.
Ngọc Quang
