Để tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực đê điều, thủy lợi và chủ động bảo đảm an toàn công trình phòng, chống thiên tai trước mùa mưa bão năm 2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bắc Ninh đã tham mưu trình UBND tỉnh ban hành Kế hoạch xử lý vi phạm Luật Đê điều, Luật Thủy lợi trên địa bàn tỉnh năm 2026. Đây là cơ sở để các địa phương đồng loạt rà soát, xử lý các trường hợp vi phạm còn tồn tại, đồng thời ngăn chặn hiệu quả các vi phạm mới phát sinh.
Trong những năm qua, công tác quản lý, bảo vệ hệ thống đê điều, công trình thủy lợi trên địa bàn tỉnh luôn nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy đảng, chính quyền và sự phối hợp chặt chẽ của các sở, ngành, địa phương. Nhiều trường hợp vi phạm đã được phát hiện, xử lý kịp thời, góp phần bảo đảm an toàn công trình, phục vụ hiệu quả công tác phòng, chống thiên tai, sản xuất nông nghiệp và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
Tuy nhiên, cùng với quá trình đô thị hóa và phát triển kinh tế - xã hội, tình trạng vi phạm pháp luật về đê điều, thủy lợi vẫn còn diễn ra tại nhiều địa phương với các hình thức như lấn chiếm hành lang bảo vệ công trình; xây dựng công trình trái phép trên bãi sông; tập kết vật liệu xây dựng, cát, sỏi không đúng quy định; đổ phế thải trong phạm vi bảo vệ công trình đê điều, thủy lợi; để phương tiện quá tải lưu thông trên đê. Một số trường hợp vi phạm tồn tại trong thời gian dài chưa được xử lý dứt điểm, ảnh hưởng đến công tác quản lý, vận hành công trình, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn trong mùa mưa lũ.
Theo số liệu rà soát, từ năm 2025 đến nay trên địa bàn toàn tỉnh phát sinh 582 trường hợp vi phạm, trong đó có 209 trường hợp vi phạm Luật Đê điều và 373 trường hợp vi phạm Luật Thủy lợi. Bên cạnh đó, toàn tỉnh vẫn còn 17 trạm trộn bê tông ngoài bãi sông chưa được xử lý dứt điểm. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm lập lại trật tự trong phạm vi bảo vệ công trình đê điều, thủy lợi và hành lang thoát lũ.
Trường hợp vi phạm xây dựng trong hành lang bảo vệ đê điều tại xã Bắc Lũng.
Trường hợp vi phạm xây dựng nhà kiên cố trên bãi sông
Thực hiện Chỉ thị số 3952/CT-BNNMT ngày 22/4/2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Công văn số 4941/UBND-KTN ngày 20/5/2026 của UBND tỉnh Bắc Ninh về tăng cường công tác bảo đảm an toàn đê điều, thủy lợi trong mùa mưa lũ năm 2026, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã chỉ đạo Chi cục Thủy lợi phối hợp với các địa phương và đơn vị liên quan tổ chức rà soát, thống kê, đánh giá hiện trạng vi phạm trên địa bàn toàn tỉnh; đồng thời tham mưu xây dựng Kế hoạch xử lý vi phạm Luật Đê điều, Luật Thủy lợi năm 2026 trình UBND tỉnh xem xét, ban hành.
Theo nội dung Kế hoạch, các địa phương sẽ tập trung rà soát, phân loại toàn bộ các trường hợp vi phạm; đánh giá mức độ ảnh hưởng của từng trường hợp đối với an toàn công trình và khả năng thoát lũ để xây dựng lộ trình xử lý phù hợp. Đồng thời, kiện toàn Ban Chỉ đạo xử lý vi phạm; phân công rõ trách nhiệm cho từng cơ quan, đơn vị và cá nhân trong quá trình tổ chức thực hiện; gắn trách nhiệm của người đứng đầu trong việc tổ chức thực hiện và kết quả xử lý vi phạm trên địa bàn.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Kế hoạch là đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về đê điều, thủy lợi và phòng, chống thiên tai. Các cơ quan báo chí, truyền thông của tỉnh cùng hệ thống thông tin cơ sở sẽ tăng cường tuyên truyền các quy định của pháp luật nhằm nâng cao nhận thức, ý thức chấp hành của người dân và doanh nghiệp; tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai xử lý vi phạm, từng bước hình thành ý thức tự giác bảo vệ hệ thống đê điều, công trình thủy lợi và hạn chế phát sinh các trường hợp vi phạm mới.
Đối với các trường hợp cố tình vi phạm hoặc không tự giác chấp hành các quyết định xử lý của cơ quan có thẩm quyền, yêu cầu các địa phương thực hiện đầy đủ trình tự, thủ tục cưỡng chế theo quy định của pháp luật, bảo đảm tính nghiêm minh và hiệu lực quản lý nhà nước. Đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát, phát hiện và xử lý ngay từ khi vi phạm mới phát sinh, không để hình thành các điểm nóng hoặc các vụ việc kéo dài gây khó khăn cho công tác xử lý.
Để bảo đảm Kế hoạch được triển khai hiệu quả, Chi cục Thủy lợi tiếp tục tham mưu Sở Nông nghiệp và Môi trường thường xuyên theo dõi, kiểm tra, đôn đốc các địa phương trong quá trình thực hiện; tổng hợp kết quả, kịp thời tham mưu UBND tỉnh chỉ đạo tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh. Công an tỉnh, các sở, ngành liên quan và UBND các địa phương cũng được giao nhiệm vụ phối hợp chặt chẽ trong công tác tuyên truyền, kiểm tra, xử lý vi phạm và bảo đảm an ninh, trật tự khi tổ chức cưỡng chế theo quy định.
Theo Kế hoạch, các địa phương sẽ hoàn thành việc rà soát, lập danh sách và hoàn thiện hồ sơ các trường hợp vi phạm trước ngày 15/7/2026; xây dựng kế hoạch xử lý cụ thể trước ngày 30/7/2026. Đợt cao điểm tổ chức xử lý vi phạm đồng loạt trên phạm vi toàn tỉnh sẽ diễn ra từ ngày 01/8 đến ngày 30/8/2026. Công tác tổng kết, đánh giá kết quả thực hiện dự kiến hoàn thành trước ngày 15/10/2026.
Việc tham mưu ban hành Kế hoạch xử lý vi phạm Luật Đê điều, Luật Thủy lợi năm 2026 thể hiện sự chủ động, quyết liệt của ngành Nông nghiệp và Môi trường trong công tác quản lý, bảo vệ hệ thống đê điều, công trình thủy lợi và phòng, chống thiên tai. Việc triển khai đồng bộ Kế hoạch không chỉ góp phần xử lý dứt điểm các trường hợp vi phạm tồn đọng, ngăn chặn vi phạm mới phát sinh mà còn nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực đê điều, thủy lợi; tạo nền tảng bảo đảm an toàn hệ thống công trình phòng, chống thiên tai, bảo vệ tính mạng, tài sản của Nhân dân và phục vụ phát triển kinh tế - xã hội bền vững trên địa bàn tỉnh.
Nguyễn Mến - CCTL
