Thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số Quốc gia, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Bắc Ninh đã đề xuất nhiệm vụ “Ứng dụng công nghệ Internet vạn vật (IoT) và Trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ quản lý quy trình canh tác cây vải tại tỉnh Bắc Ninh” thực hiện từ năm 2026-2028, nhằm ứng dụng các thành tựu khoa học, công nghệ hiện đại vào sản xuất nông nghiệp, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý vùng trồng, chất lượng sản phẩm và thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực nông nghiệp. Ngày 16/3/2026, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Bắc Ninh đã phê duyệt theo Quyết định số 101/QĐ-SKHCN giao nhiệm vụ cho tổ chức, cá nhân chủ trì, kinh phí và thời gian thực hiện.
Sở Nông nghiệp và Môi trường đã giao cho Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật phối hợp với đơn vị chủ trì nhiệm vụ, chính quyền địa phương và các tổ hợp tác sản xuất vải thiều để triển khai lắp đặt thử nghiệm hệ thống thiết bị cảm biến IoT tại các điểm nghiên cứu. Theo kế hoạch, thiết bị được lắp đặt tại 03 mô hình gồm: Tổ hợp tác sản xuất vải xuất khẩu Nhật Bản do ông Vũ Văn Mến làm Trưởng mã tại tổ dân phố Đồng Giao, phường Phượng Sơn; Tổ sản xuất thôn Phúc Lễ do ông Vi Văn Bạo làm Trưởng mã và Tổ sản xuất vải thôn Phúc Lễ do ông Vy Thanh Bình làm Trưởng mã tại xã Phúc Hòa. Tổng diện tích triển khai 03 mô hình khoảng 20 ha.
Để đảm bảo yêu cầu kỹ thuật và mục tiêu đề ra, các cán bộ của Chi cục, đơn vị chủ trì, cùng các hộ dân tham gia mô hình trực tiếp khảo sát thực địa, đánh giá các điều kiện (đất đai, địa hình, tình hình sinh trưởng cây trồng…), lựa chọn vị trí phù hợp và lắp đặt hệ thống cảm biến phục vụ thu thập dữ liệu về điều kiện môi trường canh tác. Các thiết bị được kết nối với nền tảng quản lý dữ liệu trực tuyến, tạo cơ sở cho việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong phân tích, dự báo và hỗ trợ ra quyết định sản xuất.
Nông dân phối hợp đơn vị chủ trì lắp đặt hệ thống cảm biến tại Tổ sản xuất thôn Phúc Lễ do ông Vi Văn Bạo làm Trưởng mã
Trong quá trình thực hiện, lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật thường xuyên tổ chức đoàn kiểm tra, đôn đốc thực tế. Qua đó Đoàn đánh giá cao sự phối hợp giữa đơn vị chủ trì, chính quyền địa phương và các hộ dân tham gia mô hình; đồng thời yêu cầu đơn vị chủ trì tiếp tục bảo đảm chất lượng kỹ thuật của hệ thống, vận hành ổn định hệ thống để phục vụ hiệu quả công tác nghiên cứu và chuyển giao công nghệ, tăng cường hướng dẫn người dân khai thác hiệu quả các dữ liệu thu thập được trong quá trình sản xuất.
Lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ, lãnh đạo Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật kiểm tra thực tế tại các mô hình lắp đặt.
Việc triển khai lắp đặt hệ thống cảm biến IoT là bước khởi đầu quan trọng, mang tính đột phá mới trong quá trình xây dựng mô hình quản lý vùng trồng vải dựa trên dữ liệu số. Hệ thống cảm biến IoT được lắp đặt có khả năng tự động thu thập các thông số như nhiệt độ, độ ẩm không khí, độ ẩm đất, lượng mưa và các chỉ tiêu môi trường khác. Dữ liệu được truyền về hệ thống quản lý tập trung, tạo nguồn dữ liệu đầu vào cho các công cụ phân tích bằng trí tuệ nhân tạo (AI), từ đó hỗ trợ dự báo, cảnh báo và tư vấn các biện pháp chăm sóc phù hợp theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây vải.
Việc triển khai nhiệm vụ không chỉ góp phần hiện đại hóa công tác quản lý sản xuất cây vải mà còn là bước đi cụ thể nhằm đưa khoa học, công nghệ và chuyển đổi số vào thực tiễn sản xuất nông nghiệp, tạo nền tảng cho việc nhân rộng các mô hình nông nghiệp thông minh trên địa bàn tỉnh trong thời gian tới.
Nguyễn Thị Thu Hà
Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật
