Trong những năm qua, công tác chỉ đạo sản xuất vải trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh nhận được sự quan tâm của các cấp, các ngành từ Trung ương đến địa phương, nhằm nâng cao giá trị và phát triển hình ảnh, thương hiệu trái vải thiều của tỉnh, phục vụ xúc tiến thương mai, du lịch trải nghiệm. Việc xây dựng các mô hình “vườn vải đẹp” có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao chát lượng vải thiều, tôn vinh các cá nhân sản xuất vải tiêu biểu, thúc đẩy nhân rộng mô hình sản xuất vải an toàn theo tiêu chuẩn VietGAP. Global GAP nhằm truy xuất nguồn gốc và góp phần quảng bá thương hiệu vải thiều của tỉnh. Đồng thời, thông qua hoạt động bình chọn nhằm nâng cao ý thức của người dân trong việc sản xuất nông nghiệp an toàn, thân thiện môi trường và từng bước gắn phát triển vùng vải với du lịch sinh thái, trải nghiệm nông nghiệp.
Chủ động xây dựng kế hoạch triển khai và rà soát, lựa chọn vườn vải tiêu biểu tham gia bình chọn “ vườn vải đep”
Hiện nay, toàn tỉnh duy trì khoảng 29.800 ha vải thiều, trong đó diện tích vải chín sớm khoảng 8.200 ha, vải chính vụ khoảng 21.600 ha. Nhiều vùng sản xuất đã mở rộng diện tích theo tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường xuất khẩu cao câp.
Ngày từ cuối năm 2025 thực hiện chỉ đạo của phó Chủ tịch tỉnh Phạm văn Thịnh tại Thông báo Kết luận số 113/TB-UBND ngày 29/8/2025 của UBND tỉnh tại Hội nghị tổng kết công tác sản xuất, tiêu thụ vải thiều năm 2025, phương hướng nhiệm vụ năm 2026 và những năm tiếp theo. Ngày 21 tháng 10 năm 2025 Sở Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Kế hoạch số 40/KH-SNNMT - Kế hoạch sản xuất vải thiều gắn với chương trình bình chọn “ vườn vải đẹp” trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh, năm 2026, và cụ thể hoá các tiêu chí từ quy mô, kỹ thuật canh tác, năng suất, chất lượng, cảnh quan phục vụ du lịch trải nghiệm đến khả năng phục vụ thị trường xuất khẩu, do đó công tác lựa chọn các vườn vải tiêu biểu có chất lượng cao, cảnh quan xanh - sạch - đẹp, áp dụng hiệu quả các tiến bộ kỹ thuật trong sản xuất và đáp ứng yêu cầu phục vụ tham quan, trải nghiệm, xúc tiến thương mại.
Vườn vải đẹp của hộ sản xuất Ngô Văn Cường, thôn Quất Du 2, xã Phúc hoà
giai đoạn đỏ cuống
Thực hiện Kế hoạch của Sở Nông nghiệp và Môi trường, UBND các xã, phường có diện tích vải tập trung đã tích cực triển khai, lựa chọn các hộ sản xuất tiêu biểu tham gia bình chọn. Các tiêu chí lựa chọn tập trung vào diện tích sản xuất tập trung, cây sinh trưởng phát triển tốt, ra hoa, kết quả quả đồng đều, áp dụng quy trình chăm sóc an toàn và có cảnh quan môi trường đẹp. Việc tham gia chương trình không chỉ giúp quảng bá sản phẩm mà còn tạo động lực để người dân thay đổi tư duy sản xuất theo hướng chuyên nghiệp, bền vững hơn.
Tổ chức thực hiện và triển khai hiệu quả công tác bình chọn “ vườn vải đẹp” năm 2026
Để bảo đảm kế hoạch được triển khai hiệu quả, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao chủ trì hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc các địa phương thực hiện; tổng hợp danh sách các vườn đủ điều kiện trình Chủ tịch UBND tỉnh xem xét công nhận.
Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật phối hợp hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh, kiểm tra việc sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn và hỗ trợ địa phương trong quá trình rà soát, đánh giá các vườn tham gia bình chọn.
UBND các huyện, thị xã có diện tích vải thiều chịu trách nhiệm tổ chức rà soát, lựa chọn các vườn tiêu biểu tại địa phương; tăng cường tuyên truyền, vận động người dân hưởng ứng chương trình và hoàn thiện hồ sơ đề nghị công nhận theo quy định.
Đến nay đã lựa chọn được 143 vườn vải đẹp, với tổng diện tích 144,2 ha và sản lượng ước đạt 1.166,7 tấn, tập trung trên 15 xã, phường của tỉnh Bắc Ninh, trong đó có 7 xã có số lượng vườn vải đẹp lớn như: Phượng Sơn (21 vườn); Sơn Hải (20 vườn); Kiên Lao, Lục Ngạn (18 vườn); Phúc Hoà (15 vườn), Nam Dương (16 vườn) và Đông Phú (9 vườn)
Ngày 7 tháng 5 năm 2026 Sở Nông nghiệp và Môi trường đã trình Chủ tịch UBND tỉnh để ban hành quyết định công bố danh sách 143 vườn vải vải đẹp đợt 1 năm 2026. Đồng thời giao trách nhiệm cho các Sở, ngành, địa phương trong việc triển khai thực hiện, cụ thể:
1. Sở Nông nghiệp và Môi trường: Chủ trì chỉ đạo cơ quan chuyên môn phối hợp với các xã, phường vùng trồng vải hướng dẫn chủ “Vườn vải đẹp” thực hiện đúng quy trình kỹ thuật sản xuất an toàn, nhất là việc sử dụng thuốc BVTV phải đảm bảo trong danh mục cho phép của Việt Nam và thời gian cách ly để sản phẩm đảm bảo an toàn phục vụ tiêu thụ trong nước, xuất khẩu và phục vụ cho du khách đến thăm quan du lịch trải nghiệm.
2. Sở Công thương: Chủ trì chỉ đạo tổ chức các hoạt động xúc tiến thương mại và kết nối tiêu thụ sản phẩm tại các “Vườn vải đẹp” thông qua các doanh nghiệp, hệ thống siêu thị trong và ngoài nước. Đặc biệt quan tâm đến hình thức bán hàng trực tuyến tại các các “Vườn vải đẹp” thông qua các kênh như: TikTok, Facebook, Shop, Shopee, Lazada...; tổ chức tập huấn hướng dẫn cho các chủ hộ có Vườn vải đẹp Livestream bán vải trực tiếp tại vườn có sự tham gia của lãnh đạo địa phương, các câu lạc bộ, người nổi tiếng KOL, KOC...; phối hợp với Sở Văn hóa Thể thao và Du lịch, Sở Nông nghiệp và Môi trường, các xã, phường để kết nối du khách đến thăm quan du lịch trải nghiệm, mua vải tại vườn để nâng cao giá trị, lan tỏa hình ảnh đẹp vải thiều của tỉnh Bắc Ninh đến người dân trong nước và các Quốc gia trên thế giới biết đến.
3. Sở Văn hoá Thể thao và Du lịch: Chủ trì phối hợp với Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Công thương, các xã, phường triển khai các chương trình du lịch trải nghiệm tại các Vườn vải đẹp, tổ chức Tour, lễ hội, sự kiện giới thiệu tại các Vườn vải đẹp gắn với kết nối thăm quan tại các khu du lịch sinh thái, du lịch tâm linh (Tây Yên Tử, Chùa Vĩnh Nghiêm, Làng tranh Đông Hồ…) nhằm quảng bá lan toả hình ảnh vải thiều, tôn vinh giá trị thương hiệu trái vải thiều của tỉnh Bắc Ninh.
4. Sở Khoa học và Công nghệ: Chủ trì triển khai ứng dụng công nghệ số, truy xuất nguồn gốc cho các chủ Vườn vải đẹp; hỗ trợ kỹ thuật sản xuất mới, công nghệ bảo quản sau thu hoạch, nhằm nâng cao năng suất chất lượng vải thiều.
5. Báo và Phát thanh Truyền hình Bắc Ninh: Chủ trì phối hợp với các Sở ngành liên quan, UBND các xã, phường vùng trồng vải chỉ đạo các phòng chuyên môn thông tin tuyên truyền hàng ngày trên bản tin thời sự, chuyên đề, phóng sự về tình hình sản xuất, tiêu thụ và thăm quan du lịch tại các Vườn vải đẹp trên địa bàn tỉnh.
6. Ban chỉ đạo và các Tổ công tác giúp việc cho Ban chỉ đạo sản xuất, tiêu thụ vải thiều năm 2026: Thực hiện nghiêm túc nhiệm vụ được phân công theo Quyết định số 1008/QĐ-BCĐ ngày 23/4/2026 của Trưởng Ban chỉ đạo.
7. UBND các xã, phường1: Trực tiếp chỉ đạo, hướng dẫn nông dân thực hiện đúng quy trình sản xuất, đặc biệt sử dụng thuốc bảo vệ thực vật an toàn hiệu quả, vệ sinh vườn sạch sẽ, hướng dẫn hỗ trợ khách thăm quan du lịch trải nghiệm tại Vườn và các dịch vụ như: Ăn, uống, sinh hoạt, nghỉ ngơi, mua quà lưu niệm, thăm quan các điểm du lịch sinh thái, du lịch tâm linh trên địa bàn…; đảm bảo công tác an ninh trật tự, vệ sinh môi trường, an toàn giao thông phục vụ du khách đến thăm quan du lịch; hỗ trợ kinh phí cắm biển tại vườn để nhận diện Vườn vải đẹp, công bố công nhận, tổng kết khen thưởng tổ chức cá nhân tiêu biểu điển hình để khích lệ phong trào thi đua trong sản xuất.
Việc triển khai Kế hoạch bình chọn “Vườn vải đẹp”, tỉnh Bắc Ninh tiếp tục hướng tới mục tiêu nâng cao giá trị thương hiệu vải thiều, thúc đẩy phát triển nông nghiệp xanh, bền vững và từng bước hình thành các điểm du lịch trải nghiệm đặc trưng tại các vùng trồng vải tập trung. Qua đó khẳng định vị thế, chất lượng và sức cạnh tranh của quả vải thiều Băc Ninh trên thị trường trong nước và xuất khẩu, góp phần nâng cao chất lượng cho người dân và xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, hiệu quả./.
Nguyễn Thị Tú- Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật
